येथे रोजगार निर्माण होणार नाहित का?

महाराष्ट्रातील तरुणांना जर्मन भाषा शिकवून त्यांना जर्मनीत रोजगाराच्या संधी उपलब्ध व्हाव्यात यासाठी राज्याचे शैक्षणिक संशोधन व प्रशिक्षण परिषदेचे निर्देशक राहुल रेखावार हे एक आठवडा जर्मनीच्या दौऱ्या_वर गेल्याची बातमी वाचून मनात अनेक प्रश्नांचे काहूर निर्माण झाले. महाराष्ट्रात रोजगार निर्मिती का होऊ शकत नाही, हाच मुख्य प्रश्न होता. एवढेच प्रयत्न महाराष्ट्रातच रोजगार निर्माण करण्यासाठी झाले असते, तर किती बरे झाले असते!

महाराष्ट्रात महाभरतीची घोषणा झाली. त्यापाठोपाठ महाराष्ट्रातील तरुणांनी जर्मन भाषा शिकून जर्मनीत रोजगार मिळावा यासाठी महाराष्ट्र शासनाने राहुल रेखावार यांना 13 जुलै ते 19 जुलै अशा एका आठवड्याच्या जर्मनीच्या अभ्यास दौऱ्या_वर पाठविले असल्याची बातमी प्रसिद्ध झाली. जर्मनीतील राज्य बाडेन वुटेनबर्ग सोबत कौशल्याधारित तरुणांना रोजगारासाठी पाठविण्याच्या सामंजस्य करारावर वेगाने कार्यवाही व्हावी म्हणून राज्य सरकारने उचललेल्या पावलाचे स्वागतच आहे. बेरोजगारी हा मोठाच प्रश्न आहे, त्यामुळे ती कमी करण्यासाठी सर्वच पातळ्यांवर प्रयत्न करावे लागतील हेही मान्य आहे. मात्र, असेच प्रयत्न आपल्याच भूमीत रोजगार निर्मिती करण्यासाठी केलेत, तर कितीतरी अधिक प्रभावी ठरतील!

परदेशातील रोजगार: एक प्रभावी उपाय आहे का? | Overseas Jobs: An An Effective Solution?

आज महाराष्ट्र सरकार स्वतः_हून जर्मन भाषा शिकवून तरुणांना परदेशात पाठविण्याची व्यवस्था करतेय. हे ऐकून कौतुकच वाटते. परंतु, याचा खोलवर विचार व्हायला हवा. रोजगाराची गरज येथेच का निर्माण केली जात नाही? येथील टॅलेंटचा उपयोग येथेच कसा करता येईल यासाठी युद्धपातळीवर प्रयत्न होताना का दिसत नाहीत? शिवाय, परदेशात जाऊन स्थायिक होणे हे सर्वांसाठी शक्य नसते, आणि यामुळे स्थानिक अर्थव्यवस्थेला दीर्घकाळात फटका बसू शकतो.

स्थानिक टॅलेंटचा उपयोग | Utilizing Local Talent

• सरकार जर जर्मन भाषा शिकवू शकते, तर त्याच ताकदीने आधुनिक कौशल्यं, डिजीटल तंत्रज्ञान, पर्यावरण व शेतीपूरक व्यवसाय, पर्यटन, हस्तकला, ग्रामीण उद्यमिता यामध्ये तरुणांना प्रशिक्षित करून इथेच रोजगार निर्माण का करू शकत नाही? महाराष्ट्रातील तरुणांमध्ये प्रचंड क्षमता आहे, तिचा योग्य वापर करणे हे महत्त्वाचे आहे.
• राहुल रेखावार यांचा जर्मनी दौरा एक प्रकारची संधी घेऊन आला असला तरी, हीच ऊर्जा, हीच बांधिलकी जर राज्यातील बेरोजगारांसाठी स्थानिक उद्योग उभारण्यात वापरली गेली असती, तर अनेकांना आपल्याच मातीवर अर्थपूर्ण आणि अभिमानास्पद रोजगार मिळाला नसता का?

महाराष्ट्रात रोजगार निर्मितीच्या प्रचंड शक्यता | Immense Potential for Job Creation in Maharashtra

महाराष्ट्रामध्ये कुशल आणि अकुशल अशा दोन्ही प्रकारच्या कामगारांच्या हाताला काम उपलब्ध करून देण्याची क्षमता सुक्ष्म व लघु उद्योग यामध्ये आहे. शेतीतही रोजगाराच्या प्रचंड संधी आहेत. केवळ परकीय गुंतवणुकीच्या आधारे येथे रोजगार निर्मिती होण्याची शक्यता अगदीच कमी आहे. त्यामुळे, सरकारने स्थानिक उद्योगांना प्रोत्साहन देणे आवश्यक आहे. महाराष्ट्रात रोजगार निर्मिती वाढवण्यासाठी महाराष्ट्र सरकारने खालीलप्रमाणे उपाययोजना करायला हव्यात.

क्षेत्रनिहाय उपाययोजना | Sector-wise Solutions

• विदर्भात सौर ऊर्जा, बायोगॅस, औषधी वनस्पती, अन्न प्रक्रिया उद्योग उभारण्यावर भर द्यावा. यामुळे केवळ रोजगारच नव्हे, तर स्थानिक संसाधनांचाही प्रभावी वापर होईल.
• कोकणात पर्यटन, मत्स्यव्यवसाय, फळप्रक्रिया क्षेत्रात रोजगार निर्मितीला प्रोत्साहन देता येईल. येथील नैसर्गिक सौंदर्य आणि संसाधनांचा योग्य वापर केल्यास मोठा आर्थिक फायदा होऊ शकतो.
• मराठवाड्यात जलसिंचन, तंत्रशिक्षण, बी-बियाणे प्रक्रिया उद्योगाच्या माध्यमातून रोजगार निर्मिती करता येईल. यामुळे कृषी क्षेत्रालाही मोठा आधार मिळेल.

शासकीय मदतीची गरज | Need for Government Support

महाराष्ट्रात आजही अनेक सुक्ष्म, लघु व मध्यम उद्योग कोरोनामुळे निर्माण झालेल्या आपदेमुळे आजही आर्थिक अडचणींचा सामना करत कसे तरी आपले अस्तित्व टिकवून आहेत. त्यांना जर महाराष्ट्र शासनाने थोडा जरी मदतीचा हात दिला, तर लाखो रोजगार निर्माण करण्याची क्षमता त्यांच्यातच आहे. अशा उद्योगांना पुनरुज्जीवित करणे हे रोजगार निर्मितीसाठी अत्यंत महत्त्वाचे पाऊल ठरेल. यशासाठी शिस्त आणि सातत्यपूर्ण प्रयत्न हे दोन्ही सरकार आणि उद्योगांकडून अपेक्षित आहेत.

निष्कर्ष आणि अपेक्षा | Conclusion and Expectations

थोडक्यात, महाराष्ट्र शासनाने परदेशात रोजगारासाठीचे प्रयत्न सुरूच ठेवावेत. त्याबरोबरच, राज्यातच उद्योगधंदे, शेतीपूरक व्यवसाय, सेवा क्षेत्रात संधी निर्माण करण्यासाठी ठोस प्रयत्न करावेत. यामुळे महाराष्ट्रातील तरुणांना आपल्याच भूमीवर सन्मानाने काम करण्याची संधी मिळेल.

रोजगाराच्या अभावामुळे तरुणांमध्ये मोठ्या प्रमाणात निराशा निर्माण होतेय. तरूण प्रचंड तणावात आहे. या निराशेतून बाहेर पडण्यासाठी आणि मानसिक आरोग्यासाठी, निराशेचं उदात्तीकरण कसे टाळावे हे समजून घेणे महत्त्वाचे आहे. सरकारने महाभरतीची घोषणा केली हे बरे झाले. परंतु, याशिवायही रोजगार निर्मितीसाठी व्यापक प्रयत्न व्हायला हवेत. सरकारने एखादा रस्ता कमी बांधला तरी चालेल, परंतु महाराष्ट्रातील शेतकरी, तरूण वर्ग कर्जबाजारीपणा आणि बेरोजगारीमुळे आत्महत्या करणार नाही याची काळजी घ्यावी. अधिक माहितीसाठी, महाराष्ट्र सरकारच्या धोरणांबद्दल त्यांच्या अधिकृत संकेतस्थळाला भेट द्या. एवढीच सामान्य जनतेचीही अपेक्षा आहे.